Ga naar website navigation Ga naar artikel navigatie Ga naar inhoud

Voorwoord College van Bestuur

De coronapandemie heeft de wereld in 2020 diep in haar kern geraakt. Naast de grote gevolgen en risico’s voor de volksgezondheid en het zorgstelsel worden de zeer zorgelijke sociaalmaatschappelijke en economische gevolgen steeds duidelijker zichtbaar. De VU-gemeenschap is ernstig getroffen door de coronacrisis. De pandemie heeft onze studenten en medewerkers enorm hard geraakt op velerlei manieren. Covid-19 heeft daarnaast impact op zowel de uitvoering van onze kerntaken onderwijs, onderzoek en valorisatie, als onze organisatie en bedrijfsvoering. Vanaf het begin van de crisis zijn er ongelooflijk veel inspanningen verricht om het werken en studeren op afstand te kunnen realiseren en continueren. Met elkaar is er hard gewerkt in voor eenieder moeilijke omstandigheden. Dit jaarverslag bevat veel voorbeelden van de impact van de coronacrisis op de VU en de uitzonderlijke veerkracht, wendbaarheid en betrokkenheid die de VU-gemeenschap heeft getoond. In de hoofdstukken over onze kerntaken en organisatie (hoofdstukken 2 t/m 7) wordt daarbij in iedere laatste paragraaf specifiek ingegaan op de invloed van corona. Verder komen er meer bijzondere gebeurtenissen en resultaten in het jaarverslag naar voren, al dan niet coronagerelateerd.

Onderzoek en onderwijs met impact

De maatschappelijke impact van ons onderzoek was in 2020 groot. Als universiteit zijn we in staat om met onze kennis en ons onderzoek een antwoord te bieden op de uitdagingen van de maatschappij. De waardering voor onze wetenschappers zien we onder meer terug in het grote aantal toegekende onderzoeksaanvragen, prijzen en beurzen, en in de betrokkenheid van VU-collega’s in de wetenschappelijke en maatschappelijke discours. In de University Impact Ranking 2020 van Times Higher Education staan wij als VU op de 39e plaats wereldwijd. We zijn daarmee de hoogst genoteerde Nederlandse universiteit. Wij focussen nadrukkelijk niet alleen op publicaties maar ook op de andere domeinen waarbinnen onze wetenschappers werkzaam zijn, zoals onderwijs en valorisatie.

Binnen ons onderwijs heeft maatschappelijke impact met klem de focus. Bij de VU word je niet alleen iets, maar ook iemand. Studenten en alumni met academische bagage, persoonlijke ontwikkeling en met oog voor de maatschappij. Het VU-brede programma ‘A Broader Mind’ draagt hieraan bij. Studenten leren in dit programma om maatschappelijke vraagstukken te benaderen vanuit verschillende wetenschappelijke disciplines. Ook met het onderwijsconcept Mixed Classroom geven we invulling aan persoonlijke ontwikkeling en leren van diversiteit. In 2020 is dit onderwijsconcept succesvol naar het online onderwijs overgezet.

Mede vanwege corona zien we de studentenaantallen aan de VU hard stijgen in 2020. Met een groei van ruim 12% komt de VU uit op bijna 30.000 studenten. Wij zien dit als een grote blijk van waardering, maar het heeft vanzelfsprekend ook onze aandacht; onder meer het inpassen van iedereen op de campus alsmede een toename van de werkdruk die het met zich meebrengt voor de organisatie.

Samenwerking

Als brede universiteit bevorderen we de interdisciplinaire samenwerking, zowel binnen als buiten de VU. Wij werkten in 2020 wederom met een groot aantal verschillende instituten en partijen samen. Zo hebben we met de Aurora Alliance een subsidie van 5 miljoen euro van de Europese Commissie ontvangen om gezamenlijk een European Universities Network te vormen. De Aurora Alliance heeft als ambitie om studenten uit te rusten met vaardigheden die ze nodig hebben om toekomstige maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. De focus ligt hierbij op innovatie en sociaal ondernemerschap. Ook is de samenwerking met de Universiteit Twente verder vormgegeven. Naast mogelijkheden voor nieuwe gezamenlijke bachelor- en masteropleidingen hebben de VU en Universiteit Twente in 2020 drie maatschappelijke thema’s geformuleerd waarop we in gezamenlijke onderzoeksprogramma’s gaan samenwerken: Secure Societies, Smart Societies en Responsible Societies.

Strategie VU 2020-2025

Het jaar 2020 is voor de VU het eerste jaar geweest voor de implementatie van ons instellingsplan, Strategie VU 2020-2025. Wij zijn trots op de vele voortreffelijke resultaten en bijdragen van collega’s om de ambities van de strategie te realiseren. In het jaarverslag zijn deze resultaten uitvoerig terug te lezen. Wij werken met de implementatie van de strategie toe naar een meer duurzame, ondernemende en diverse toekomst voor de VU. Corona bracht ook hierbij de nodige uitdagingen en veranderingen met zich mee. Desondanks liggen we nog op koers met de implementatie. Recentelijk hebben we toch besloten om de uitvoering van de strategie met een jaar te verlengen. De werkdruk is immers enorm toegenomen door het thuiswerken en online onderwijs. We lopen op schema, dus dit geeft extra ruimte.

Kuyperjaar

In 2020 hadden wij een bijzonder jubileum te vieren. Onze universiteit werd 140 jaar jaar en het is 100 jaar geleden dat onze oprichter Abraham Kuyper overleed. Dit gecombineerde lustrum vieren wij met het Kuyperjaar in het academische jaar 2020/2021. Met onder meer een feestelijke diesrede van Hare Majesteit Koningin Máxima en de Kuyper Challenge, waarbij VU-studenten en pas afgestudeerden worden uitgedaagd om met innovatieve ideeën voor een start-up te komen, vieren we het jubileum. Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, hoogleraar en gedragseconoom Ernst Fehr en hoogleraar Internationale Betrekkingen en Politicologie Anne-Marie Slaughter hebben daarbij tijdens dit feestelijke jaar eredoctoraten toegekend gekregen. Democratie, diversiteit en ondernemerschap vormen de rode draad in het Kuyperjaar.

Financieel resultaat

Over 2020 heeft de VU een positief financieel resultaat behaald. Door een effectieve en tijdige bijsturing is het gelukt de negatieve financiële effecten als gevolg van de coronapandemie om te buigen. Dit getuigt van een grote veerkracht van de gehele organisatie. Ondanks de coronapandemie is het in 2020 goed gelukt om de beschikbare middelen maximaal effectief in te zetten voor goed onderwijs, onderzoek en impact. Het gedeelte van de gedurende het jaar ontvangen rijksbijdragen die wij in 2020 nog niet hebben kunnen aanwenden is benut om in de begroting van 2021 extra ruimte te creëren. Deze gelden zullen daarmee in 2021 alsnog ten goede komen aan ons onderwijs en onderzoek. De ontwikkeling van de financiële ratio’s, waaraan de VU moet voldoen van de Onderwijsinspectie en onze banken, is gezond.

Tot slot

Wij willen tot slot als College van Bestuur onze trots benadrukken, op onze medewerkers en studenten en op de resultaten die we samen hebben behaald. We danken jullie zeer voor de inzet elke dag voor onze universiteit en voor de bijdragen die wij daarmee aan de maatschappij geven. Wij kijken reikhalzend uit naar het moment dat wij als VU-gemeenschap elkaar weer ontmoeten op de campus. We werken mee met verschillende pilots, onder meer een snelteststraat, om dit mogelijk te maken. De wens is dan ook dat de VU-gemeenschap in het academisch jaar 2021/2022 weer volledig terugkeert naar de campus. Wij kunnen niet wachten.

Het College van Bestuur

Mirjam van Praag, voorzitter

Vinod Subramaniam, rector magnificus

Marcel Nollen, lid