1.3 Bericht van de Raad van Toezicht Stichting VU

Inleiding

De Raad van Toezicht Stichting VU (RvT) houdt toezicht op het College van Bestuur van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). De Raad van Toezicht voert dit toezicht uit in een sterk volatiele geopolitieke context en met toenemende polarisatie in de samenleving. Deze context speelt een rol in veel van de gesprekken die de Raad van Toezicht voert.

Met dit verslag legt de Raad van Toezicht verantwoording af over het uitgeoefende toezicht in 2025. De Raad van Toezicht is steeds zo samengesteld, dat de leden ervan ten opzichte van elkaar en ten opzichte van het College van Bestuur onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.

In 2025 werd de Raad van Toezicht diep getroffen door het overlijden van Andrea Evers, sinds 2021 lid van de Raad van Toezicht. Zij vervulde haar rol als toezichthouder met gedrevenheid en met een niet-aflatend enthousiasme voor alle facetten van onderzoek, onderwijs en valorisatie. Binnen de Raad van Toezicht wist ze een diepgravend inzicht in de dynamiek van de academische gemeenschap te combineren met een scherpe blik op de context waarbinnen universiteiten hun maatschappelijke taken uitvoeren. Haar nalatenschap bestaat eveneens uit de warmte, collegialiteit en betrokkenheid waarmee ze iedereen met wie ze werkte tegemoet trad.

Overleg Raad van Toezicht en College van Bestuur

De Raad van Toezicht is in 2025 zeven keer bijeengekomen (zie bijlage IV). Naast algemeen toezicht op de kerntaken, bedrijfsvoering en financiën verleende de Raad van Toezicht goedkeuring aan de continuïteitsparagraaf, het jaarverslag en de jaarrekening van de Stichting VU 2024, alsmede aan het jaarplan 2026 en de begroting 2026. Met het oog op de vorming van de Faculteit der Sociale en Geesteswetenschappen met ingang van 1 april 2025 keurde de Raad van Toezicht een actualisatie van het Bestuursreglement VU goed. Hiernaast voerde de Raad van Toezicht met het College van Bestuur het gesprek over de door de bestuurders geformuleerde prioriteiten en (soms onvoorziene) actualiteiten. Voorbeelden hiervan zijn de dalende instroom en de voortdurende oorlog in Gaza. De demonstraties en protesten die naar aanleiding van dit laatste op de VU-campus plaatsvonden waren daarbij in het bijzonder terugkerend onderwerp van gesprek.

Strategie 2026-2030

De Raad van Toezicht stelde zich in 2025 richting het College van Bestuur als sparring-partner op ten behoeve van de totstandkoming van het VU Instellingsplan 2026-2030. De gesprekken richtten zich daarbij op wereldburgerschap als centraal thema en wat er nodig is om de strategische ambities te realiseren en operationaliseren. De Raad van Toezicht adviseerde daarbij om specifieke aandacht te besteden aan de doorvertaling van de strategie binnen de organisatie, en de concrete handvatten die er zijn om het instellingsplan voelbaar te laten zijn op de werkvloer. Op 26 juni 2025 is de Strategie 2026-2030 door de Raad van Toezicht goedgekeurd.

Bijsturing en bezuinigingen

In de bespreking van de voortgang van de VU-brede bijsturingsopgave richtte de Raad van Toezicht zich zowel op de totale operatie en het integrale overzicht van maatregelen op VU-niveau als op de wijze waarop eenheden de maatregelen concretiseren. In de gesprekken met het College van Bestuur kwamen dilemma’s aan de orde die de bijsturingsoperatie met zich meebrengt, en het daarbinnen afwegen van de verschillende belangen, argumenten en standpunten om tot zorgvuldige besluitvorming te komen. Het afschalen van het team Recruitment Services, de reorganisatie van de afdeling Aardwetenschappen en de reorganisatie binnen de dienst Communicatie & Marketing toonden in het bijzonder de onzekerheid die met ingrijpende keuzes gepaard kan gaan, en de impact van die onzekerheid op de cultuur, de relaties en het welbevinden van medewerkers en studenten.

Sociale veiligheid

De Raad van Toezicht en het College van Bestuur hechten eraan met regelmaat met elkaar het gesprek te voeren over het verstevigen van een sociaal veilige leer- en werkomgeving binnen de VU, en de inzet en prioritering die dat vraagt. Dat gebeurde in 2025 onder meer aan de hand van de resultaten van het Werkbelevingsonderzoek en de tussentijdse evaluatie die door Berenschot werd uitgevoerd van het beleid en de organisatie rondom sociale veiligheid.

Contacten met de instelling

Elk jaar spreekt de Raad van Toezicht met de directeuren diensten en met de decanen. De Raad van Toezicht hecht er in deze overleggen aan ervaringen uit te wisselen, te horen hoe het de faculteiten en diensten vergaat en te vernemen welke aandachtspunten zij aan de Raad van Toezicht willen meegeven.

De Raad van Toezicht sprak met het Dagelijks Bestuur van de Ondernemingsraad (OR) en met een delegatie vanuit de Universitaire Studentenraad (USR). Eveneens vond een gezamenlijk overleg DB OR, DB USR en Raad van Toezicht plaats. Tijdens deze bijeenkomsten werden actuele onderwerpen en ontwikkelingen binnen de VU besproken; onder meer de impact van de bijsturingsopgave, sociale veiligheid en de werking van de medezeggenschap.

De Raad van Toezicht legde in 2025 een adviesvraag bij de Gezamenlijke Vergadering (GV) neer inzake de herbenoeming van de rector magnificus. Als onderdeel van de procedures voor de werving voorzitter Raad van Toezicht en voor de werving lid Raad van Toezicht is aan de GV advies gevraagd op de profielen. Een afvaardiging van de Raad van Toezicht woonde in 2025 de overleggen cf. artikel 9.30a. lid 5 WHW bij waarin de GV met het College van Bestuur het voorgenomen beleid bespreekt.

De Permanente Educatie (PE)-sessie stond in 2025 in het teken van leiderschap in een veranderende context, met aandacht voor identiteit, strategie en transformatie. De sessie werd verzorgd door de VU Leadership Academy.

Leden van de Raad van Toezicht namen in 2025 deel aan vergaderingen van verschillende VU-brede overleggen. Een aantal leden van de Raad van Toezicht was ook aanwezig bij de vergaderingen van de Ledenraad van de VUvereniging. Daarnaast hebben leden van de Raad van Toezicht individuele gesprekken gevoerd met personen binnen de instelling, en zijn zij aanwezig op belangrijke momenten voor de instelling, zoals bij de Opening Academisch Jaar en de Dies Natalis.

Op de zorgverlening door het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) is de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) van toepassing. ACTA valt voor wat betreft de Wtza onder de bestaande Raden van Toezicht van VU en UvA, Met ingang van 2024 is het toezicht meer expliciet gemaakt door binnen beide raden een portefeuillehouder voor ACTA aan te wijzen. De beide portefeuillehouders hebben in 2025 op 20 juni en op 12 december een bezoek aan ACTA gebracht, waarbij zij hebben gesproken met de decaan, de directeur Zorg en de Cliëntenraad.

De voorzitter van de Raad van Toezicht, of zijn vervanger, woonde in 2025 de twee vergaderingen bij van de voorzitters van de Raden van Toezicht van de Nederlandse universiteiten.

Commissies van de Raad van Toezicht

De verschillende commissies van de Raad van Toezicht hebben een adviserende functie aan de Raad van Toezicht. Via de geagendeerde commissieverslagen komen de commissiebesprekingen terug in de vergadering van de Raad van Toezicht. De Raad kent de volgende drie commissies:

• Audit- en Huisvestingscommissie;

• Kwaliteitscommissie;

• Remuneratiecommissie.

De Audit- en Huisvestingscommissie adviseert de Raad van Toezicht over de gezondheid en doelmatigheid van de financiële huishouding en heeft zich in 2025 onder meer beziggehouden met:

• Beoordelen begroting over 2026 vanuit het oogpunt van de financiële gezondheid van de VU op korte en lange termijn en rechtmatige verwerving, en doelmatige en rechtmatige besteding van publieke middelen;

• Bespreken van de impact van bijsturingsmaatregelen met het College van Bestuur;

• Private sessie met de externe onafhankelijke accountant;

• Gunningsadvies in het kader van de Europese aanbesteding accountantsdiensten 2025 (Raad van Toezicht als opdrachtgever);

• Ontwikkelingen rondom campusontwikkeling en de energietransitie.

De Kwaliteitscommissie richt zich in haar advisering aan de Raad van Toezicht op (de kwaliteit van) onderwijs, onderzoek en valorisatie, en sprak in 2025 onder meer over:

• De totstandkoming van het Toetsingskader Risico’s Rondom Gewapende Conflicten en Mensenrechten in Internationale Samenwerkingen, dat samenwerkingen helpt te beoordelen aan de hand van een casusaanpak. De Kwaliteitscommissie heeft hierbij aandacht gevraagd voor de wijze waarop het normatief kader rekenschap geeft van het toepasselijk recht en het maatschappelijke en wetenschappelijke debat daarover;

• De verankering van het thema Kennisveiligheid in beleid en processen en de wijze waarop de organisatie omgaat met casuïstiek en dilemma’s die samenhangen met Kennisveiligheid;

• Het doorvertalen van de inzichten uit de midterm review Instellingstoets Kwaliteitszorg in het zelfevaluatierapport, daarbij reflecterend op het kwaliteitsdenken en de rol die belangrijke hoekstenen als A Broader Mind daarin hebben, en de wijze waarop de ambities in het Instellingsplan zijn doorvertaald.

De Remuneratiecommissie adviseert de Raad van Toezicht over zaken gerelateerd aan de werkgeversrol van de Raad, en hield zich in 2025 onder meer bezig met:

• Het begeleiden van de procedure die leidde tot de herbenoeming van Jeroen Geurts als rector magnificus per 15 januari 2026. Voor deze herbenoeming verzorgde een extern bureau onder begeleiding van de Remuneratiecommissie begin 2025 een 360-graden-feedback-traject. Daarnaast voerde de commissie namens de Raad het gesprek met Jeroen Geurts over wederzijdse wensen voor de invulling van een tweede termijn; 

• Het starten van (de voorbereidingen van) de procedure voor het werven van een nieuwe voorzitter Raad van Toezicht, vanwege het aflopen van de termijn van de huidige voorzitter per 1 juli 2026. Daarmee gesynchroniseerd vindt de procedure plaats voor het werven van een lid Raad van Toezicht, vanwege de vacante positie die is ontstaan met het overlijden van Andrea Evers.

Functioneren Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht evalueert doorgaans ieder jaar het eigen functioneren aan de hand van de in het Algemeen Reglement vastgelegde criteria. Op 13 februari 2025 heeft de Raad van Toezicht een zelfevaluatie gehouden, waarin onder andere het eigen functioneren, de relatie met het College van Bestuur en de betrokkenheid van de Raad van Toezicht bij de VU-organisatie aan de orde zijn geweest. Relevante thema’s en accenten werden meegenomen in de profielschetsen die als onderdeel van de procedures voor het werven een voorzitter Raad van Toezicht VU en het werven van een lid Raad van Toezicht VU werden vastgesteld.

De Raad van Toezicht handelt in overeenstemming met de Code Goed Bestuur Universiteiten. Het principe van onafhankelijkheid is naar het oordeel van de Raad bij de uitoefening van zijn taken in het verslagjaar geëerbiedigd.

Tot slot

De Raad van Toezicht dankt de bestuurders en allen binnen de instelling voor de inzet en betrokkenheid van het afgelopen jaar en ziet ernaar uit als toezichthouder een bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling van de VU in 2026.

12 februari 2026,

Raad van Toezicht Stichting VU

De heer drs. R. (Ron) Teerlink, voorzitter
Mevrouw drs. J.H.P.M. (Anne Marie) van der Wijst
De heer dr. T.B.P.M. (Tjark) Tjin-A-Tsoi
Mevrouw prof. mr. dr. J.E. (Janne) Nijman