9.2 Studentenwelzijn

Inleiding

Het ministerie van OCW heeft voor de periode 2023-2030 extra middelen voor hoger onderwijsinstellingen vrijgemaakt ten behoeve van het opzetten en uitvoeren van een integrale aanpak studentenwelzijn volgens de richtlijnen van het Landelijk Kader Studentenwelzijn (2023). In het bestuursakkoord is afgesproken om de voortgang hiervan tussentijds te evalueren. Deze evaluatie vond plaats in het jaar 2025 door het onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix in opdracht van OCW. Onze bijdrage bestond uit het invullen van de uitvoerige vragenlijst en deelname aan het groepsgesprek met alle deelnemende instellingen om de uitkomsten te bespreken. De toewijzing aan de VU voor 2025 bedroeg € 651.752, dat is het bedrag inclusief inflatiecorrectie.

Binnen het Landelijk Kader Studentenwelzijn worden vier lijnen beschreven waarlangs onderwijsinstellingen werken aan studentenwelzijn. De bestuursakkoordmiddelen dienen binnen dit kader te worden besteed. De vier lijnen van het kader luiden als volgt:

1. Het vergroten van de ‘sense of belonging’ en het bieden van praktische hulpmiddelen die kunnen bijdragen aan een goed mentaal welzijn van studenten in het hoger onderwijs.

2. Het inzetten op preventie naast de huidige focus op en inspanning voor het oplossen van al ervaren problemen en klachten.

3. Het verder vergroten van kennis en kunde binnen instellingen ten behoeve van studentenwelzijn en middelengebruik.

4. Het versterken van de samenwerking tussen instellingen en de organisaties die deel uitmaken van de zorgketen (samenwerking met GGZ, Jeugdzorg et cetera).

Inzet van de bestuursakkoordmiddelen

Financiële voortgang

Het toegekende bedrag zet de VU in voor VU-brede projecten, zodat zoveel mogelijk studenten kunnen profiteren van de gezamenlijke inspanningen en producten. De besteding is opgedeeld in de vier thema’s van het landelijk kader: sense of belonging, preventie, vergroten van kennis en kunde en samenwerking met de zorgketen. De toewijzing van de bestuursakkoordmiddelen is gericht op het verbeteren van de beschikbare diensten en producten, het ontplooien van nieuwe initiatieven en het versterken van de daartoe benodigde formatie.

In de tabel hieronder is de besteding van de bestuursakkoordmiddelen studentenwelzijn 2025 cijfermatig weergegeven.

*Dit is het oorspronkelijk toegekende bedrag voor 2025 waarop de begroting is gebaseerd. Uiteindelijk bleek de indexatie toch hoger te liggen, waardoor het uiteindelijke toegekende bedrag uitkomt op 651,752.

Inhoudelijke voortgang

Sense of belonging

Om de sense of belonging voor studenten te vergroten is ook in 2025 een aantal activiteiten bekostigd vanuit de bestuursakkoordmiddelen. De coördinator bachelorintroductiedagen biedt met het bachelorintroductieprogramma een eerste stap in het vergroten van de sense of belonging van studenten. Verder zorgt de coördinator studentenorganisaties in samenwerking met de student-assistent medezeggenschap voor sociale binding tussen studentbestuursleden van studentenorganisaties en studentenraden onderling en voor hun binding met de VU als academische gemeenschap.

Het VU Centre for Teaching & Learning (CTL) bood trainingen over begeleidingskunde aan mentoren, tutoren, docenten, studieadviseurs en student-assistenten. Binnen de begeleidingskunde staan studentenwelzijn en sense of belonging centraal als randvoorwaarden om tot studeren te kunnen komen. Daarnaast hebben Life is Better in 3D en het Student Wellbeing Point in 2025 extra peer-to-peer activiteiten kunnen organiseren om studenten onderling in verbinding met elkaar te brengen, ontspanning en creativiteit aan te moedigen, eenzaamheid te bestrijden en hun mentale welzijn een boost te geven.

De Pilot Studiekeuzecoaching is in 2025 met goed resultaat afgerond. Ruim 40 eerstejaars studenten zijn individueel begeleid bij hun keuzeproces. Er zijn bovendien inzichten opgedaan over de keuzeproblematiek (en bijbehorende welzijnsproblematiek in de vorm van stress) waar studenten mee kampen en welke vormen van begeleiding daar effectief bij zijn. Deze opgedane inzichten zijn later in het jaar onder meer van waarde gemaakt bij het doorontwikkelen van de begeleidingsprogramma's Be Prepared en Better Prepared, waar eerste generatiestudenten een intensief begeleidingstraject volgen om een goede start van hun studietijd te faciliteren. Ook hebben deze inzichten een belangrijke basis gevormd voor het ontwikkelen van een aantal trainingen voor studenten, die onder andere tijdens de Wellbeing Week zijn aangeboden.

Tot slot verzorgde CTL trainingen aan student-assistenten om hen voor te bereiden op het onderwijs aan eerstejaarsstudenten en daarbij zowel oog te houden voor hun eigen welzijn als voor de sense of belonging van de eerstejaarsstudenten.

(Overige) preventie

In 2025 werd onder andere geïnvesteerd in het studentendeel van het verbeteringstraject voor Sociale Veiligheid op de VU. Er is een communicatieplan gemaakt vanuit de 'student journey' als basis voor communicatie richting studenten over sociale veiligheid, zodat zij enerzijds duidelijk weten hoe te handelen bij ongewenst gedrag en anderzijds wat de VU qua sociaal veilig gedrag van hen verwacht. De webpagina’s over sociale veiligheid zijn vernieuwd en voorzien van infographics, met een duidelijker overzicht van beschikbare routes en informatie over wat studenten kunnen verwachten bij meldingen.

Tijdens de bachelorintroductiedagen is via een digitale routekaart-app aandacht besteed aan sociale veiligheid, zodat nieuwe studenten stap voor stap worden geïnformeerd over onder andere de beschikbare ondersteuning en meldroutes. Ook is samenwerking voortgezet met het Student Wellbeing Point, waar informatie over sociale veiligheid nu goed vindbaar en geïntegreerd is. Tegelijkertijd is de basis gelegd om met bestaande initiatieven zoals The Mixed Classroom en A Broader Mind samen te werken aan een positieve cultuurverandering in de omgangsvormen. Voor studentbestuursleden van studentenorganisaties zijn aparte bijeenkomsten georganiseerd waarin het thema sociale veiligheid centraal stond en een ‘Active Bystander’-workshop is aangeboden.

Ook werd een financiële bijdrage geleverd aan het al bestaande project VU in Beweging om het fysieke welzijn van studenten te bevorderen. Fysiek welzijn hangt immers nauw samen met mentaal welzijn en daarmee ook met studie- en studentsucces. Deze gelden zijn onder andere ingezet voor een campagne ter bevordering van trapgebruik, de aanleg van het calisthenicsveld op het campusplein, Tai Chi- en salsalessen op het campusplein en Movement Matters in Health.

Vergroten van kennis en kunde

De coördinator Studentenwelzijn en de beleidsmedewerker Studentontwikkeling namen deel aan VU-brede en landelijke overleggen, waarin wordt gewerkt aan innovatieve, goed afgestemde initiatieven voor studentenwelzijn. De inzet richt zich in essentie op netwerkactiviteiten en op het behouden van aansluiting bij landelijke ontwikkelingen.

Ook is geïnvesteerd in trainingen van het CTL, waarin docenten leerden preventief te werken aan studentenwelzijn. Deze trainingen zijn niet alleen bevorderlijk voor studentenwelzijn an sich, maar geven docenten zelf ook handelingsperspectief in het omgaan met welzijnsproblematiek van studenten.

In 2025 is het vergroten van kennis en kunde ook voortgezet in het project Life Skills. Het doel van dit project was te onderzoeken hoe welzijn duurzaam en betekenisvol geïntegreerd kan worden binnen de VU, in het onderwijs en in de begeleiding. Er is om te beginnen onderzocht wat er gebeurt binnen verschillende mentoraten en hoe studenten dat ervaren. Zo is gekeken naar welke elementen belangrijk zijn om mogelijk op te nemen in VU-breed beleid. Verder is een focusgroep opgezet onder studenten van de faculteit Rechtsgeleerdheid die de leerlijn Professionele en Persoonlijk Identiteit hebben gevolgd. Daarnaast zijn tussen januari en juni een zestal korte “pop-ups" op de campus georganiseerd, om te experimenteren en te ontdekken wat bij studenten het beste aanslaat. Naar aanleiding van deze acties zijn ruim 300 studenten gesproken over mentale gezondheid, steun vanuit de VU, behoeften en de bekendheid van bestaande initiatieven.

Vanaf juni 2025 zijn deze pop-ups verder geprofessionaliseerd onder de titel VU4U. In co-creatie met studenten verzorgt VU4U sindsdien bijna iedere donderdag een pop-upactiviteit voor studenten, inclusief een pop-up livingroom. Ook fungeert VU4U als een laagdrempelige opstap naar het bredere welzijnsaanbod van de VU, door studenten te informeren over mogelijkheden als Cultuurcentrum Griffioen, Student Wellbeing Point, Life is Better in 3D en het Sportcentrum VU.

Het budget voor het project Life Skills is in 2025 volledig begroot op de actielijn kennis en kunde, maar de pop-ups die gedurende het jaar zijn ontstaan en steeds professioneler van aard zijn geworden passen ook goed in de actielijnen sense of belonging en preventie. In 2026 willen we met de projecten van VU4U aan meerdere actielijnen een bijdrage leveren en dit ook als zodanig opnemen in de begroting.

De Mindfulnest, een cabine voor rust en mindfulness die sinds 2022 op de campus te vinden was, moest helaas vanwege brandveiligheidszorgen worden verwijderd. De Mindfulnest was populair onder studenten en medewerkers en het gebruik werd zeer positief beoordeeld. Om deze redenen was eerder een meerjarig contract getekend. Daarom is in 2025 het huurrestant voor 2025 en 2026 nog betaald vanuit de bestuursakkoordmiddelen. Ook is vanuit de gelden een bijdrage geleverd aan de jaarlijkse Career Day van de VU. Studenten konden hier onder andere een professionele foto laten maken, hun CV laten checken en verschillende soorten career workshops volgen.

Samenwerking met de zorgketen

In het kader van ondersteuning van internationale studenten is samenwerking met de huisartsenpost van het Amsterdam UMC-locatie VU voortgezet. Internationale studenten die geen huisarts hebben kunnen zich inschrijven bij deze huisartsenpost. Medio 2025 is dit aanbod uitgebreid naar Nederlandse studenten die in Amsterdam of op Uilenstede wonen.

Coördinatie en communicatie

Om alle initiatieven voor studentenwelzijn, waaronder ook bovenstaande, in goede banen te kunnen leiden is een deel van de bestuursakkoordmiddelen besteed aan personeelskosten. De coördinator en de communicatiemedewerker studentenwelzijn zijn volledig betaald uit deze gelden. Verder zijn de coördinatoren studentenorganisaties en bachelorintroductiedagen en twee beleidsmedewerkers voor een klein deel van hun taken bekostigd uit de gelden. De inhoudelijke uitkomsten van deze personele bekostiging staan omschreven onder de bijbehorende bovengenoemde actielijnen.