5.1 Ondernemerschap en intellectueel eigendom

Academisch ondernemerschap begint bij goede faciliteiten, activiteiten en financiering op onze eigen campus. In 2025 hebben we extra ingezet op kennisintensief ondernemerschap: ondernemerschap dat gebruikmaakt van kennis en intellectueel eigendom (intellectual property, IP) die voortkomen uit VU-onderzoek en -onderwijs. We laten onze academici zien dat kennisintensief ondernemerschap een goede vervolgstap kan zijn in de onderzoekscyclus, om onderzoeksresultaten ten goede te laten komen aan de samenleving. Ook proberen we start-ups die nog niet direct gebruikmaken van academische kennis, te verbinden aan VU-onderzoek, zodat waardevolle kennis via deze start-ups terugvloeit naar de samenleving. Parallel daaraan hebben we gewerkt aan de versterking van ons IP-portfolio en samenwerkingen rond IP. In deze paragraaf leest u welke resultaten we hebben bereikt op het gebied van ondernemerschap en intellectueel eigendom.

Demonstrator Lab

In het VU Demonstrator Lab (DLab) kunnen VU-studenten en -medewerkers ideeën omzetten in producten of diensten. 2025 was een bijzonder succesvol jaar voor het DLab, met een groei in projecten, bereik en resultaten. Zo gingen er 96 nieuwe projecten van start, een recordaantal ten opzichte van voorgaande jaren, en ondersteunde DLab in totaal circa 400 studenten en medewerkers binnen meer dan 100 projecten.

DLab-projecten en -start-ups hebben in 2025 substantiële financiering aangetrokken, bijvoorbeeld:

• twee projecten ontvingen € 350.000 via Innovatiefonds Noord-Holland.

• vier projecten kregen € 10.000 via het 3xA Fund.

• vier projecten ontvingen in totaal € 20.000 via het Willem Hovy Fonds.

• één project kreeg € 15.000 via het IXA-GO Impact Fund.

Daarnaast faciliteerde DLab 5 VU Dream Teams, waarbij meer dan 50 studenten en 12 onderzoekers betrokken waren. In deze teams proberen studenten onder begeleiding van VU-onderzoekers een maatschappelijk probleem op te lossen.

Willem Hovy Fonds

We hebben het Willem Hovy Fonds opgericht om de stap naar ondernemerschap van bachelor-, master- en PhD-studenten te stimuleren. Het fonds heeft in het bijzonder aandacht voor studenten bij wie de stap naar ondernemerschap niet vanzelfsprekend is, zoals eerstegeneratiestudenten. Het richt zich op de kritieke, vroege fase (very early stage) van studentondernemerschap, waarin goede ideeën vaak stranden door een gebrek aan middelen, ervaring en netwerk. In 2025 heeft het fonds de eerste vier projecten die zich in deze vroege fase bevonden, ondersteund met een totaalbedrag van € 20.000:

• Vitly: een precisiegezondheidsplatform dat academische inzichten en persoonlijke data combineert voor gepersonaliseerde gezondheidsadviezen via een digitale applicatie;

• HEALT-E: een digitale assistent voor het primair onderwijs, die leerkrachten ondersteunt bij gezondheidslessen over onder meer leefstijl en welzijn.

• Roomus: een platform dat studenten helpt om op een veilige manier huisgenoten te vinden om samen meer kans te maken in een krappe woningmarkt.

• ZEUS Learn: een platform voor studenten gericht op effectiever studeren.

VU StartHub

De VU StartHub is de start-upgemeenschap van de VU. De VU StartHub biedt startende onderneming toegang tot netwerken, waaronder die van alumni, en mentoring. Dit waren de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten in 2025:

• Met diverse community-activiteiten en -evenementen heeft de VU StartHub bijgedragen aan de verdere ontwikkeling en zichtbaarheid van academisch ondernemerschap op de campus. Ook hebben we academische onderzoekers actiever betrokken bij de bredere StartHub-community.

Met het programma Amsterdam Startup Launch hebben we twintig start-ups en vijftig founders begeleid bij het ontwikkelen van een robuust businessplan.

• We hebben niet-EU-studenten en -alumni ondersteund bij visumaanvragen voor het starten van een onderneming. Zo blijft ons ondernemerschapsecosysteem toegankelijk voor internationale academische ondernemers die waarde toevoegen.

Prijzen voor academische ondernemers

Dertig VU-onderzoekers hebben deelgenomen aan de Amsterdam Science & Innovation Awards (AmSIA), een Amsterdamse competitie voor innovatieve ideeën en impactvolle innovaties gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. Met feedback op hun ideeën, workshops voor propositieontwikkeling en pitchtraining hebben we de deelnemende VU-onderzoekers intensief begeleid. Op deze manier deden zij veel kennis en ervaring op in propositieontwikkeling, impactgericht denken en pitchvaardigenheden, en ontwikkelden zij hun onderzoeksideeën verder tot impactvolle innovaties. De VU behaalde uitstekende resultaten:

• 28 van de 63 AmSIA-inzendingen kwamen van de VU.

• 11 prefinalisten, 6 finalisten en 2 van de 3 winnaars kwamen van de VU. De VU-winnaars waren:

• Lumeniris (voorheen LightUp) – Anouk Post, Tyla Danskin en Johannes de Boer: een camera ter grootte van een pil voor vroege detectie van slokdarmkanker;

• Speaklee (voorheen Readler) – Quint Wiersma en Francisco Blasques: een AI-gestuurde digitale assistent die kinderen met spraakproblemen helpt hun uitspraak te verbeteren.

Versterking IP-portfolio en samenwerkingen rond IP

We hebben in 2025 met een strategische aanpak ingezet op kwantitatieve en kwalitatieve groei van ons IP-portfolio. We leggen IP vast waarvan we verwachten dat het kansen biedt voor concrete toepassing. Daarnaast hebben we de samenwerking met externe partners versterkt en academische onderzoekers met IP in contact gebracht met ondernemers om de stap van onderzoek naar succesvolle spin-offs makkelijker te maken. Deze aanpak werpt vruchten af: meer ondernemingen maken met een licentie gebruik van IP dat de VU heeft vastgelegd. Daardoor vinden onderzoeksresultaten hun weg naar toepassingen waarvan de maatschappij profiteert.